Waddenzee Nieuws 2025 - 2026

Veen op de Eilanderbult

zondag 22 februari 2026

Door Redactie

PAESENS-MODDERGAT - Met enige regelmaat treffen wadlopers op weg naar Ameland of Engelsmanplaat of tijdens een wadzwerftocht op de Eilanderbult ten noorden van Paesens Moddergat grotere of kleinere stukken veen aan op de bodem. Zo vonden wadlopers op 6 maart 2024 op de Eilanderbult een stuk veen van ongeveer 1.50 meter lang, een meter breed en ongeveer 50 cm hoog. Waar komt dit veen vandaan ?

Eilanderbult, ten noorden van Paesens-Moddergat

Het veen is ter plaatse enkele duizenden jaren geleden gevormd toen de zeespiegel lager stond dan nu en de rand van het land noordelijker lag. Noord-Nederland was bedekt met uitgestrekte veenmoerassen. Met het stijgen van de zeespiegel zijn de moerassen 'verdronken' en bedekt geraakt met zand- en kleilagen, wadafzettingen. Op het vasteland is het veen vanaf de Middeleeuwen grotendeels afgegraven en weggebaggerd (of geoxideerd), op het wad is dat niet gebeurd en is het plaatselijk blijven liggen.

Op sommige plaatsen zit het veen in dit deel van de Waddenzee niet diep. Als een geul zich verplaatst, bv. Paesens Rede, kan zo’n veenlaag worden bereikt door het water en afbreken. Blijkbaar is er dan op zo’n plek nog nooit eerder een geul geweest.

Het veen op de foto's lijkt heel zuiver te zijn, dus zonder bijmenging met klei of zand. Het is iets zwaarder dan water. Door stroming en golfslag kan het worden verplaatst. Daarbij schuurt het over de bodem en slijt het af. Eenmaal aan het oppervlak verteert/oxideert het. En zo komt CO₂ dat een paar duizend jaar was opgeslagen in het veen weer terug in de atmosteer.

Plantenresten zijn goed herkenbaar. Het lijkt om riet- en zeggeveen te gaan.
Foto's Meina Wouda

Brokken veen op de bodem van de Holwerder Balg, NW van Wierum - 14 november 2012.
Foto Lammert Kwant